Chân gà Bà Tuyết bị tiêu hủy tại Nhật Bản: Bài học đắt giá từ con đường hàng xách tay

Chân gà Bà Tuyết bị tiêu hủy tại Nhật Bản: Chuyện gì đã xảy ra?

Một sản phẩm đồ ăn vặt quen thuộc với nhiều người tiêu dùng Việt Nam bất ngờ được nhắc đến trong vụ việc hàng hóa bị tiêu hủy tại Nhật Bản. Sự việc liên quan đến sản phẩm mang nhãn “Chân gà Bà Tuyết – rút xương” nhanh chóng thu hút sự quan tâm, không chỉ bởi độ phổ biến của thương hiệu mà còn vì những quy định nghiêm ngặt của Nhật Bản đối với thực phẩm nhập khẩu.

Theo thông tin được công bố, cơ quan chức năng Nhật Bản phát hiện một cửa hàng tại thành phố Koga, tỉnh Ibaraki, kinh doanh các sản phẩm thịt thuộc diện bị cấm nhập khẩu. Trong số hàng hóa bị xử lý có sản phẩm chân gà mang nhãn Bà Tuyết.

Tuy nhiên, cần phân biệt rõ nguyên nhân xử lý hàng hóa. Vụ việc liên quan đến quy định nhập khẩu và kiểm dịch động vật, không đồng nghĩa với việc cơ quan chức năng đã kết luận sản phẩm bị nhiễm bệnh hoặc không bảo đảm an toàn thực phẩm.

Sự việc đặt ra nhiều câu hỏi đáng chú ý: Vì sao hàng hóa được bán tại Việt Nam có thể bị xử lý khi xuất hiện ở nước ngoài? Hàng xách tay có được phép kinh doanh tại Nhật Bản? Và các thương hiệu cần làm gì để hạn chế rủi ro khi sản phẩm được phân phối qua những kênh không chính thức?

1. Diễn biến vụ chân gà Bà Tuyết bị tiêu hủy

Theo thông tin từ cơ quan chức năng Nhật Bản được báo chí Việt Nam đăng tải, ngày 29/9/2026, cơ quan kiểm dịch động vật đã kiểm tra cửa hàng Le Chien Mart - Koga tại thành phố Koga, tỉnh Ibaraki.

Qua kiểm tra, cơ quan chức năng phát hiện cửa hàng lưu trữ, trưng bày và bán các sản phẩm thịt thuộc diện không được phép nhập khẩu theo quy định của Nhật Bản.

Tổng khối lượng hàng hóa bị tiêu hủy được công bố là khoảng 25,9kg. Các sản phẩm gồm thịt gà có xuất xứ Việt Nam và xúc xích thịt bò, thịt gà có xuất xứ Indonesia. Trong danh mục hàng hóa có sản phẩm mang nhãn “Chân gà Bà Tuyết – rút xương”.

Thông tin được công bố cũng đề cập đến các lô chân gà Việt Nam với số lượng và khối lượng cụ thể. Tuy nhiên, không nên mặc định toàn bộ số hàng bị tiêu hủy đều thuộc thương hiệu Bà Tuyết.

Điểm đáng chú ý là cơ quan chức năng xử lý hàng hóa do vi phạm quy định nhập khẩu và kiểm dịch. Đây là vấn đề pháp lý liên quan đến việc đưa thực phẩm vào thị trường Nhật Bản, khác với việc đánh giá chất lượng hoặc kết luận về mức độ an toàn của sản phẩm.

Một mặt hàng có thể bị từ chối nhập khẩu vì không đáp ứng yêu cầu về giấy tờ, kiểm dịch hoặc điều kiện lưu thông, ngay cả khi chưa có kết luận rằng sản phẩm gây nguy hiểm cho người sử dụng.

Dù vậy, việc không tuân thủ quy định nhập khẩu vẫn có thể dẫn đến hậu quả đáng kể như hàng hóa bị giữ lại, buộc xử lý hoặc tiêu hủy, đồng thời phát sinh chi phí và ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh.

2. Vì sao hàng xách tay có thể trở thành rủi ro?

Hàng xách tay là hình thức đưa sản phẩm từ một quốc gia sang quốc gia khác thông qua cá nhân hoặc các kênh vận chuyển không nhất thiết thuộc hệ thống nhập khẩu chính thức. Với những sản phẩm quen thuộc, hình thức này có thể đáp ứng nhu cầu của cộng đồng người Việt sinh sống ở nước ngoài.

Tuy nhiên, đối với thực phẩm, đặc biệt là các sản phẩm có nguồn gốc động vật, việc mang hàng qua biên giới không đơn giản chỉ là vận chuyển từ nơi bán đến người mua.

Hàng được bán hợp pháp tại Việt Nam chưa chắc được phép nhập khẩu vào Nhật Bản

Mỗi quốc gia có quy định riêng về kiểm dịch, chứng nhận, ghi nhãn và thủ tục nhập khẩu. Một sản phẩm được phép lưu thông tại Việt Nam không có nghĩa sản phẩm đó tự động đáp ứng điều kiện nhập khẩu vào Nhật Bản.

Đối với thực phẩm có nguồn gốc động vật, cơ quan quản lý có thể áp dụng những yêu cầu cụ thể nhằm phòng ngừa nguy cơ dịch bệnh và kiểm soát nguồn hàng. Doanh nghiệp hoặc cá nhân muốn đưa sản phẩm vào thị trường cần xác minh điều kiện áp dụng cho đúng loại hàng hóa, thay vì chỉ dựa vào tình trạng lưu thông tại nước sản xuất.

Vì vậy, việc một món ăn vặt được bán rộng rãi tại Việt Nam không đồng nghĩa với việc có thể đưa sản phẩm sang Nhật Bản để kinh doanh mà không cần thủ tục phù hợp.

Người bán lẻ cũng cần kiểm tra nguồn hàng

Rủi ro không chỉ nằm ở người trực tiếp gửi hoặc vận chuyển hàng hóa qua biên giới. Các cửa hàng nhận hàng từ nhà cung cấp, đại lý hoặc cá nhân cũng cần kiểm tra nguồn gốc và tính hợp pháp của sản phẩm trước khi đưa ra thị trường.

Nếu hàng hóa thuộc diện không được phép nhập khẩu, việc cửa hàng không trực tiếp thực hiện thủ tục nhập khẩu không có nghĩa hoạt động kinh doanh chắc chắn được miễn trách nhiệm.

Đây là bài học quan trọng đối với những cơ sở chuyên bán thực phẩm Việt Nam tại nước ngoài. Nguồn hàng cần được kiểm tra kỹ, đặc biệt khi sản phẩm được đưa vào thông qua các kênh xách tay hoặc nguồn cung không có hồ sơ nhập khẩu rõ ràng.

Gửi số lượng nhỏ không đồng nghĩa được miễn quy định

Một quan niệm dễ gây nhầm lẫn là hàng hóa chỉ cần gửi với số lượng ít thì không phải tuân thủ các quy định nhập khẩu.

Trên thực tế, yêu cầu pháp lý phụ thuộc vào loại hàng hóa, mục đích sử dụng và quy định của quốc gia tiếp nhận. Thực phẩm gửi qua bưu điện để bán vẫn có thể phải thực hiện thủ tục nhập khẩu và kiểm dịch theo quy định hiện hành.

Do đó, không nên áp dụng cách xử lý dành cho quà biếu cá nhân vào hoạt động gửi hàng để kinh doanh. Khi chưa xác định rõ điều kiện áp dụng, người gửi và người nhận cần tìm hiểu thông tin từ cơ quan chức năng hoặc đơn vị chuyên môn.

3. Doanh nghiệp Ăn Cùng Bà Tuyết phản hồi ra sao?

Sau khi sản phẩm mang nhãn Bà Tuyết xuất hiện trong danh mục hàng hóa bị tiêu hủy tại Nhật Bản, Công ty Cổ phần Thực phẩm Ăn Cùng Bà Tuyết đã đưa ra thông tin phản hồi.

Theo thông tin được báo chí đăng tải, doanh nghiệp cho biết chưa xuất khẩu sản phẩm mang nhãn hiệu Ăn Cùng Bà Tuyết sang Nhật Bản và chưa chỉ định hoặc ủy quyền cho tổ chức, cá nhân nào thực hiện hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu hay phân phối sản phẩm tại thị trường này.

Doanh nghiệp cũng cho biết sẽ rà soát hệ thống đại lý, nhà phân phối và các gian hàng thương mại điện tử. Đồng thời, công ty yêu cầu các đơn vị không nhận đơn hàng, quảng cáo hoặc hỗ trợ gửi sản phẩm sang những thị trường mà thương hiệu chưa xuất khẩu chính ngạch, trong đó có Nhật Bản.

Thông tin này cho thấy cần phân biệt giữa việc một sản phẩm mang nhãn hiệu xuất hiện tại nước ngoài và việc doanh nghiệp trực tiếp tổ chức xuất khẩu sản phẩm sang thị trường đó.

Khi hàng hóa được đưa ra nước ngoài thông qua những kênh không nằm trong hệ thống phân phối chính thức, doanh nghiệp có thể gặp khó khăn trong việc kiểm soát quá trình vận chuyển, giấy tờ nhập khẩu và hoạt động kinh doanh tại điểm bán.

Tuy nhiên, việc xác định trách nhiệm cụ thể của từng bên cần dựa trên hồ sơ và kết quả xác minh của cơ quan có thẩm quyền. Không nên chỉ dựa vào sự xuất hiện của một nhãn hàng trong danh sách hàng bị tiêu hủy để kết luận doanh nghiệp trực tiếp vi phạm quy định xuất khẩu.

4. Vì sao Nhật Bản kiểm soát chặt thực phẩm nhập khẩu?

Nhật Bản có hệ thống quy định nhằm kiểm soát thực phẩm nhập khẩu, trong đó có các sản phẩm có nguồn gốc động vật. Mục tiêu là phòng ngừa nguy cơ dịch bệnh xâm nhập, bảo vệ ngành chăn nuôi và quản lý hoạt động lưu thông hàng hóa.

Tùy từng loại sản phẩm, việc nhập khẩu có thể cần đáp ứng các điều kiện về kiểm dịch, giấy chứng nhận, thủ tục khai báo và những yêu cầu liên quan khác. Nếu hàng hóa không đáp ứng quy định, cơ quan chức năng có thể yêu cầu xử lý theo pháp luật sở tại.

Đối với doanh nghiệp Việt Nam, điều này có nghĩa việc xuất khẩu không thể chỉ dựa trên nhu cầu thị trường hoặc mức độ phổ biến của sản phẩm trong nước.

Một món ăn vặt được nhiều người yêu thích vẫn cần đáp ứng các điều kiện pháp lý tương ứng trước khi được bán tại quốc gia khác. Các yêu cầu cũng có thể khác nhau giữa thực phẩm chế biến, thịt tươi, thịt đông lạnh và những sản phẩm có nguồn gốc động vật khác.

Do đó, doanh nghiệp cần nghiên cứu quy định theo từng nhóm hàng cụ thể, thay vì cho rằng mọi sản phẩm cùng nguyên liệu đều có thể áp dụng chung một quy trình.

Việc chuẩn bị hồ sơ đầy đủ và lựa chọn kênh phân phối phù hợp ngay từ đầu có thể giúp hạn chế nguy cơ hàng hóa bị giữ lại, tiêu hủy hoặc gây ảnh hưởng đến uy tín thương hiệu.

5. Bài học cho các thương hiệu đồ ăn vặt Việt Nam

Vụ việc chân gà Bà Tuyết cho thấy xây dựng thương hiệu trên mạng xã hội và phát triển hoạt động kinh doanh quốc tế là hai bài toán khác nhau.

Một thương hiệu có thể sở hữu lượng người theo dõi lớn, doanh số tốt trên sàn thương mại điện tử và được người tiêu dùng nhận diện rộng rãi. Tuy nhiên, những lợi thế này không thay thế được yêu cầu về hồ sơ pháp lý, điều kiện nhập khẩu và kiểm soát hệ thống phân phối.

Chủ động kiểm soát hệ thống phân phối

Doanh nghiệp cần xác định rõ các đại lý, nhà phân phối và thị trường mà mình chính thức phục vụ. Việc theo dõi gian hàng trực tuyến, kiểm tra thông tin sản phẩm và tiếp nhận phản ánh từ người tiêu dùng có thể giúp phát hiện sớm những hoạt động bán hàng không đúng phạm vi phân phối được công bố.

Với những sản phẩm có nhu cầu cao, doanh nghiệp càng cần có cơ chế kiểm soát nguồn cung và nhận diện những kênh bán không được ủy quyền.

Điều này không chỉ giúp hạn chế rủi ro pháp lý mà còn hỗ trợ doanh nghiệp bảo vệ thương hiệu trước những tình huống phát sinh ngoài dự kiến.

Tìm hiểu quy định trước khi đưa sản phẩm ra nước ngoài

Trước khi xuất khẩu thực phẩm, doanh nghiệp cần xác minh các yêu cầu của thị trường mục tiêu, bao gồm điều kiện nhập khẩu, kiểm dịch, chứng nhận, ghi nhãn và các thủ tục cần thiết.

Đối với sản phẩm có nguồn gốc động vật, cần đặc biệt chú ý đến những quy định riêng theo loại sản phẩm và quy trình chế biến.

Không nên gửi hàng trước rồi mới tìm hi